|
|
Διατίθενται «ψίχουλα» για την Παιδεία και την Ερευνα |
|
¶ρης Γκουλαλάς - Διβάνης Μπορεί η Ελλάδα να γίνει κέντρο επιστημών, αλλά...
|
|
γράφει O ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ
|
 19/07/2009 |
 Αποστολή σε φίλο/η |
|
Είναι γνωστό ότι πολλοί Έλληνες επιστήμονες διαπρέπουν στο εξωτερικό παρουσιάζοντας καινοτόμες ιδέες που προάγουν την επιστημονική σκέψη.
|
|
Ποιο είναι το αντικείμενο του συγκεκριμένου συνεδρίου και πόσοι επιστήμονες συμμετέχουν; |
|
Το KDD είναι το κορυφαίο συνέδριο του τομέα της Εξόρυξης Γνώσης από Δεδομένα. Λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο και συγκεντρώνει ένα μεγάλο πλήθος ερευνητών που προέρχονται τόσο από ακαδημαϊκά ιδρύματα, όσο και από ερευνητικά ινστιτούτα και εταιρίες ανά τον κόσμο. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι η φετινή συμμετοχή έφτασε στους 800 περίπου κορυφαίους επιστήμονες του κλάδου από όλο τον κόσμο. Το συνέδριο υποστηρίζεται από κολοσσούς στον τομέα της Πληροφορικής, όπως είναι η IBM, η Microsoft, η Google, η Yahoo!, ενώ αποτελεί ένα forum ανταλλαγής απόψεων και ενημέρωσης πάνω στις τελευταίες εξελίξεις του τομέα. Παράλληλα με την παρουσίαση των δημοσιεύσεων που έχουν γίνει δεκτές, στο KDD λαμβάνει χώρα η βράβευση επιστημόνων των οποίων η έρευνα έχει βοηθήσει σημαντικά τον τομέα της εξόρυξης γνώσης. Έτσι, δίνεται το βραβείο Καινοτομίας, το βραβείο Συνεισφοράς και τα βραβεία καλύτερων Διδακτορικών Διατριβών του τομέα. |
|
Σχετικά με την εξόρυξη γνώσης από δεδομένα, ο συγκεκριμένος τομέας στοχεύει στην αυτόματη ανακάλυψη ενδιαφέρουσας γνώσης που βρίσκεται «κρυμμένη» σε τεράστιες βάσεις δεδομένων. Η γνώση αυτή μπορεί να συνδράμει σημαντικά στη λήψη ευεργετικών αποφάσεων για τον κάτοχο των δεδομένων και κατ’ επέκταση για το κοινωνικό σύνολο. |
|
Η δική σας διατριβή τι θέμα είχε; |
|
Η διατριβή μου αφορούσε ένα κλάδο του τομέα Εξόρυξης Γνώσης που στοχεύει στην προστασία της ιδιωτικότητας κατά την εξόρυξη γνώσης. Συχνά οι κάτοχοι δεδομένων (επιχειρήσεις, οργανισμοί ή ιδιώτες) χρειάζεται να διαμοιραστούν τα δεδομένα τους με τρίτους, μη έμπιστους φορείς. Αυτό συμβαίνει είτε γιατί είναι υποχρεωμένοι βάσει συμβάσεων που έχουν υπογράψει, είτε γιατί έχουν όφελος από την από κοινού εξόρυξη γνώσης στα δεδομένα τους. Σε κάθε περίπτωση είναι πιθανό να ανακύψουν ζητήματα ιδιωτικότητας, αφού τα διαμοιραζόμενα δεδομένα μπορεί να είναι ευαίσθητα (π.χ. δεδομένα που αφορούν ασθενείς για τους οποίους καταχωρείται το ονοματεπώνυμό τους και οι ασθένειες με τις οποίες έχουν διαγνωστεί), ή ένα μέρος της γνώσης που μπορεί να ανακαλυφθεί είναι ευαίσθητο (π.χ. η διαδικασία εξόρυξης γνώσης σε δεδομένα αγορών μπορεί να οδηγήσει σε πρότυπα που να δίνουν συγκριτικό πλεονέκτημα σε κάποιον ανταγωνιστή έναντι του κατόχου των δεδομένων). Η διατριβή μου προτείνει μεθοδολογίες για την προστασία της ευαίσθητης γνώσης κατά την εφαρμογή τεχνικών εξόρυξης σε διαφορετικά είδη δεδομένων και σε διαφορετικές τεχνικές εξόρυξης. Αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος προτείνονται τεχνικές για την προστασία της ευαίσθητης γνώσης σε δεδομένα συναλλαγών (όπως π.χ. δεδομένα που αφορούν αγορές σε σουπερμάρκετ). Οι προτεινόμενες τεχνικές επιτυγχάνουν να κρύψουν όλη την ευαίσθητη γνώση (π.χ. συγκεκριμένα προϊόντα που συχνά αγοράζονται μαζί και για τα οποία ο ιδιοκτήτης του σουπερμάρκετ δε θέλει να το γνωρίζουν οι ανταγωνιστές του) κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επηρεάζονται ελάχιστα τα αρχικά δεδομένα. Στο δεύτερο μέρος προτείνονται αλγόριθμοι για την προστασία ευαίσθητων προτύπων κίνησης σε τροχιές αντικειμένων. Σε αντίθεση με τα δεδομένα συναλλαγών, οι νέες τεχνικές καθιστούν ανώνυμες τις τροχιές αντικειμένων, δηλαδή αποτρέπουν τη σύνδεση των τροχιών με συγκεκριμένα άτομα. Τέλος, στο τρίτο μέρος της διατριβής προτείνονται τεχνικές για την προστασία της ιδιωτικότητας κατά τη χρήση υπηρεσιών θέσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα υπηρεσιών θέσης αποτελούν υπηρεσίες πλοήγησης και υπηρεσίες εύρεσης πλησιέστερου σημείου ενδιαφέροντος (π.χ. «βρες το κοντινότερο φαρμακείο»). Καθώς η γνώση της θέσης ενός ατόμου από τον πάροχο κινητής τηλεφωνίας μπορεί εύκολα να οδηγήσει στην ανακάλυψη της ταυτότητάς του, είναι απαραίτητη η ύπαρξη τεχνικών που θα επιτρέψουν την παροχή των υπηρεσιών θέσης με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρείται η ανωνυμία του αιτούντα. |
|
Εξηγήστε κατά πόσο η ιδέα της διατριβής σας έχει πρακτική εφαρμογή και πού; |
|
Οι τεχνικές που έχουν προταθεί στη διατριβή μου έχουν άμεση εφαρμογή στον τομέα της ιατρικής, των τηλεπικοινωνιών, αλλά και γενικότερα σε εταιρίες που ενδιαφέρονται να διαμοιραστούν ευαίσθητα δεδομένα. Συγκεκριμένα, στον τομέα της ιατρικής υπάρχει συχνά ανάγκη διαμοιρασμού δεδομένων ανάμεσα σε νοσοκομεία, κλινικές και ιατρικά ερευνητικά ινστιτούτα. Καθώς τα ιατρικά δεδομένα είναι από τη φύση τους ευαίσθητα, συγκεκριμένοι κανόνες διέπουν το διαμοιρασμό τους, απαιτώντας να είναι ανώνυμα, δηλαδή να μην μπορεί ο λήπτης να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε δημοσίως διαθέσιμη πηγή δεδομένων προκειμένου να συνδέσει τα δεδομένα που έλαβε με συγκεκριμένους ασθενείς, κάτι που θα έθετε σε άμεσο κίνδυνο την ιδιωτικότητά τους. |
|
Αναφορικά με τον τομέα των τηλεπικοινωνιών, υπάρχει έκδηλο ενδιαφέρον στο εξωτερικό για την παροχή δεδομένων που αφορούν την κίνηση ατόμων προς δημόσιους φορείς. Η γνώση της κίνησης των ατόμων μπορεί να οδηγήσει σε ευεργετικά μέτρα για το κοινωνικό σύνολο, όπως π.χ. στον καλύτερο πολεοδομικό σχεδιασμό (που θα πρέπει να κατασκευαστούν πάρκα, χώροι στάθμευσης κλπ), στη σωστή δρομολόγηση της κίνησης στους δρόμους ώστε να αποτρέπεται η κυκλοφοριακή συμφόρηση, στην αποτροπή των τροχαίων ατυχημάτων κλπ. Καθώς τα δεδομένα κίνησης είναι από τη φύση τους ευαίσθητα, υπάρχει ανάγκη να εφαρμοστούν τεχνικές που θα τα καταστήσουν ανώνυμα πριν τη δημοσιοποίησή τους. Επιπλέον, οι υπηρεσίες θέσης χρειάζεται να προσφέρονται ανώνυμα ώστε να αποφεύγεται η ανεπιθύμητη διαφήμιση (spam) βάσει της θέσης του ατόμου από την οποία προέρχονται οι αιτήσεις. |
|
Τέλος, οι προτεινόμενες τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το διαμοιρασμό δεδομένων υπό μορφή συναλλαγών ανάμεσα σε εταιρίες και οργανισμούς κατά τέτοιο τρόπο ώστε η εφαρμογή τεχνικών εξόρυξης γνώσης στα δεδομένα αυτά να μην οδηγεί στην ανακάλυψη ευαίσθητης γνώσης. |
|
Τι δυσκολίες κρύβει μια τέτοια διάκριση; |
|
Κυρίως πάρα πολλή επίπονη δουλειά. Οι δυσκολίες που κρύβει μια διάκριση σε αυτό το επίπεδο μπορούν να συγκριθούν με αυτές του να κερδίσει καλή θέση μια τοπική ομάδα ποδοσφαίρου σε ένα παγκόσμιο πρωτάθλημα. Οι «αντίπαλοι» είναι ισχυρές ερευνητικές ομάδες που δραστηριοποιούνται χρόνια στον τομέα, σε μεγάλα Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, με δυνατούς ερευνητές, με σημαντική υποστήριξη σε υποδομές, τεχνολογία, αλλά και οικονομική υποστήριξη που είναι πολύ σημαντική και δυστυχώς ανεπαρκής στα Ελληνικά Πανεπιστήμια. Οι φοιτητές του εξωτερικού έχουν την ευκαιρία να κάνουν από νωρίς συνεργασίες με ερευνητικά ιδρύματα και με μεγάλες εταιρίες του χώρου παράλληλα με τις σπουδές τους, ενώ επίσης τους προσφέρονται όλα τα απαραίτητα μέσα για να είναι αποδοτικοί στην έρευνά τους. |
|
Παρόλη την έλλειψη των παραπάνω εφοδίων, θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην αναφερθώ στη σημαντική βοήθεια που είχα από τους καθηγητές μου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στους οποίους και ανήκει ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας αυτής. Καταρχήν, θέλω να αναφερθώ στον κ. Βερύκιο που με εισήγαγε στον κλάδο, με βοήθησε να τον κατανοήσω και να ενθουσιαστώ με την έρευνά του. Χωρίς τη συμβολή του θα ήταν αδύνατο να γίνει η συγκεκριμένη διατριβή. Επιπλέον, θέλω να ευχαριστήσω τον κ. Χούστη για τη βοήθεια που μου παρείχε, τις ευκαιρίες που δημιούργησε και για το ενδιαφέρον με το οποίο υποστήριξε το διδακτορικό μου. Η συμμετοχή μου στο Ευρωπαϊκό έργο GeoPKDD συντέλεσε καθοριστικό ρόλο στο να ασχοληθώ με θέματα προστασίας της ιδιωτικότητας σε τροχιές αντικειμένων και σε υπηρεσίες θέσης, ενώ με έφερε σε επαφή με σπουδαίους ερευνητές του τομέα όπως οι Καθηγητές κκ. Pedreschi, Giannotti, Saygin, Θεοδωρίδης. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Καθηγητή κ. Τασιούλα ο οποίος με υποστήριξε οικονομικά κατά τη διάρκεια του τελευταίου διαστήματος των σπουδών μου. |
|
Ο συναγωνισμός ήταν μεγάλος και τι ήταν αυτό το οποίο ξεχώρισαν οι αξιολογητές για να σας δώσουν το τρίτο βραβείο; |
|
Ο συναγωνισμός ήταν πολύ μεγάλος. Αρκεί να δείτε από ποια πανεπιστήμια προέρχονται οι υπόλοιποι βραβευθέντες: Carnegie Mellon (πασίγνωστο πανεπιστήμιο της Αμερικής με πάρα πολύ δυνατή ομάδα σε Βάσεις Δεδομένων και Εξόρυξη Γνώσης), Ludwig Maximilians (από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Γερμανίας) και Πανεπιστήμιο του Illinois, Urbana-Champaign (επίσης, ανάμεσα στα καλύτερα πανεπιστήμια της Αμερικής). |
|
Αναφορικά με το τι ξεχώρισαν οι αξιολογητές για να βραβεύσουν το διδακτορικό μου, νομίζω ότι είναι ένας συνδυασμός των λίγων ετών απόκτησής του (ένα διδακτορικό απαιτεί τουλάχιστον 3 χρόνια επιστημονικής εργασίας με μέσο χρόνο απόκτησης τα 4-5 χρόνια) σε σχέση με το ερευνητικό έργο που συντελέστηκε στο διάστημα αυτό (συνολικά 21 δημοσιεύσεις σε τρεις διαφορετικές περιοχές του τομέα, σε μεγάλα συνέδρια, περιοδικά και βιβλία). Είναι φανερό ότι τα πολλά χρόνια βελτιώνουν την ποιότητα του διδακτορικού, αλλά το στοίχημα είναι να το πάρεις γρήγορα και να είναι καλό. Είναι σημαντικό να τονίσω ότι κάθε υποψήφιος έχει μια μόνο ευκαιρία στη ζωή του να μετέχει στο συγκεκριμένο διαγωνισμό. |
|
Σας ενδιαφέρει να ακολουθήσετε ακαδημαϊκή καριέρα στην Ελλάδα, ή προτιμάτε κάτι στις ΗΠΑ; |
|
Θα με ενδιέφερε να ακολουθήσω ακαδημαϊκή καριέρα στην Ελλάδα γιατί αγαπώ τον τόπο μου. Από την άλλη, νιώθω ότι όπως είναι τώρα η κατάσταση εδώ τελικά με «διώχνει» στο εξωτερικό. Η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας ήταν ανέκαθεν η επιστήμη και ο πολιτισμός. Μπορούμε να γίνουμε κέντρο επιστημών, με πανεπιστήμια παγκόσμιας ακτινοβολίας που θα προσελκύουν πολλούς φοιτητές από το εξωτερικό. Αντί αυτού βλέπουμε τους πολιτικούς να θεωρούν τον τουρισμό ως τη «βαριά βιομηχανία» του τόπου μας, δίνοντας «ψίχουλα» στην παιδεία και καταδικάζοντάς την να υπολείπεται του εξωτερικού. Πολλοί καλοί φοιτητές φεύγουν από την Ελλάδα αναζητώντας καλύτερη τύχη στο εξωτερικό και είναι σημαντικό ότι πολλοί από αυτούς διαπρέπουν. Νομίζω ότι η Ελλάδα γενικά δεν εκτιμά το επιστημονικό δυναμικό που έχει αφού συχνά τα πράγματα κινούνται με μη αξιοκρατικά κριτήρια. |
|
Πως είναι η σύγκριση με τις ΗΠΑ στο τομέα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και ποιο είναι αυτό το σημείο στο οποίο δίνουν μεγαλύτερο βάρος οι αμερικάνοι (έρευνα, υποδομές, τεχνολογία, εξειδίκευση); |
|
Νομίζω ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στόχευσης. Στις ΗΠΑ επενδύουν 4.5% του ΑΕΠ για έρευνα και εισπράττουν πολλαπλάσια από τις εφαρμογές. Στην Ελλάδα, από την άλλη, επενδύουν λιγότερο από 1% για την έρευνα. Στην Αμερική υπάρχει πολύ μεγάλος ανταγωνισμός ανάμεσα στα πανεπιστήμια για το ποιο θα πετύχει καλύτερη θέση στη γενική κατάταξη αξιολόγησης και επομένως θα προσελκύσει περισσότερους φοιτητές. Αυτό οδηγεί τα πανεπιστήμια της Αμερικής στο να δίνουν πολλά κονδύλια στην έρευνα, τις υποδομές και την τεχνολογία. Βέβαια πρέπει να σημειώσουμε ότι παρόλο που δίνονται ελάχιστα χρήματα στην εκπαίδευση στην Ελλάδα, υπάρχουν πολλοί καθηγητές και φοιτητές που κάνουν πολύ σημαντική έρευνα, συχνά πληρώνοντας με δικά τους χρήματα τη συμμετοχή τους σε συνέδρια ή την αγορά του απαραίτητου εξοπλισμού. Αυτό πρέπει να το έχουν κατά νου οι νέοι φοιτητές. Να αγαπήσουν μια επιστήμη και να δοθούν σε αυτή. Και όσο την αγαπούν τόσο θα μαθαίνουν και όσο μαθαίνουν τόσο θα ανοίγονται νέες ευκαιρίες για αυτούς και στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. |
|
| Αποστολή σε φίλο/η |
